ALLAH YOLUNDAKİ ENGELLERİ KALDIRMA

1.          Bütün günahlarından -Allah rızasını gözeterek, O’nun azabından korkarak, yaptıklarına pişman olarak, bir daha aynı şeylere yapmamaya karar vererek, farzlarını eda ederek ve düşmanlarını/davacılarını elden geldiğince razı ederek-tevbe etmendir. Davacılarını razı etmeye imkan bulamadığın yerlerde de Allah’tan, kıyamet günü onları senden razı etmesi için rahmet ve lütuf hazinelerinden bahşetmesini niyaz etmeli, O’na yalvarıp yakarmalısın.

2.         Seni Allah’tan alıkoyacak dünyalıklara asla iltifat etmemelisin. Dünya açısından kendinden daha aşağı durumda olanlara bakıp şükretmeli, ahiret açısından da kendinden yukarı seviyede bulunanlara bakarak kendi nefsini, dünya hayatının geçici menfaatine meylettiği için kınamalısın. Bütün bunları yaparken Allah Teala’nın şu beyanını daima aklında tutmalısın: “De ki: Size bundan daha hayırlısını söyleyeyim mi? Allah’tan korkup sakınanlara, Rableri katında, altlarından ırmaklar akan ve içlerinde ebediyen kalacakları cennetler vardır. Hem orada onlara tertemiz eşler ve Allah’ın rızası da var. Allah kullarını gayet iyi görmektedir.”[2]

3.         Zorunlu haller dışında gafillerle senli benli (haşir neşir) olmaktan kaçınmalısın.

4.         Şeytana, onun vesveselerine aldanmayıp şerrinden Allah’a sığınarak muhalefet etmelisin. Ne kadar hilekar ve kurnaz olduğunu şu şekilde anlayabilirsin: Öncelikle seni, kaderine razı olup hiçbir amel işlememeye davet eder. Daha sonra Allah’ın lütfuna güvenmeye, sonra ümitsizliğe, sonra savsaklamaya, daha sonra aceleciliğe, sonra ikiyüzlülüğe, sonra da kendini beğenmişliğe ve bunun gibi açık ve gizli pek çok günaha davet eder.

5.         Nefsinin arzularına/heva-heveslerine karşı gelmelisin. Bil ki nefsin senin bineğindir; ona hakkını vermeli ama hazlarından da mahrum bırakmalısın. Nefsinin hakkı, zaruret ölçüsünden ihtiyaç derecesine kadardır; ötesi ise hazzıdır. Nefsine ancak terbiye ve tezkiyeden sonra galip gelebilirsin. Bu da ancak:

a.      Az yemek

b.     Az konuşmak

c.      Az uyumak

d.     İnsanlarla seyrek görüşmek

e.      Haram şüphelerinden arınmış temiz-helal şeyleri yemek

f.       Bedeni hades, necaset ve kıl, tırnak gibi fazlalıklardan temizlemek.

g.       Uzuvları her türlü günah ve şüpheden temizleyerek Allah’a kulluğa layık bir hale getirmek.

h.     Kalbi, her türlü kirden ve bulanıklıktan arındırarak arı-duru bir hale getirmek.

i.        İç alemi Allah’tan gafil olmaktan kurtarıp her an O’nun (c.c.) huzurundaymış gibi canlı ve uyanık olmak.

j.       Kendini, büyük saadete kavuşmak için ana yolda yürümek suretiyle takva, korku ve ümitlerle kontrol ederek geçici heveslerden ve şeytanın tuzaklarına düşmekten korumakla olur.

ÜÇÜNCÜ MERHALE

ARIZÎ ENDİŞELERİ DEFETME

1.         Rızık ve benzeri konularda Allah Teala’ya güvenip tevekkül etmelisin. Şöyle ki: Seni Hak’tan alıkoyacak her türlü dert ve tasayı –özellikle de meşru sebeplere sarıldıktan sonra- O’nun (c.c.) kuvvetiyle defetmelisin.

2.         Âkibetinin “hayır mı, yoksa şer mi?” olduğunu tam kestiremediğin bir husustaki tüm hırs ve kederini yok edecek surette, işini Allah Teala’ya havale etmelisin.

3.         Musibet ve belâların başa gelmesi halinde her türlü şikayeti bertaraf edecek biçimde güzelce sabretmelisin.

4.         Acı olaylara kızıp kahrolmaktansa, musibetinin büyük değil küçük olduğunu düşünerek Allah Teala’ya şükretmelisin.